Stary dywan pamiątkowy: jak chronić runo podczas przechowywania na wałku

Stary dywan pamiątkowy można przechowywać na wałku, jeśli jego stan pozwala na zwijanie. Canadian Conservation Institute odradza tę metodę przy bardzo osłabionych lub odłączających się fragmentach, długich strzępiących się nitkach i ryzyku dalszej utraty włókien. Takiego dywanu nie zwijaj; wskazane jest przechowywanie na płasko. Opisane zalecenia konserwatorskie nie zastępują instrukcji producenta konkretnego wyrobu i nie dotyczą automatycznie wszystkich współczesnych dywanów.
Przygotuj wałek dłuższy niż szerokość dywanu, o średnicy odpowiedniej do jego wielkości i budowy. Canadian Conservation Institute wskazuje wałki o dużej średnicy jako odpowiednie do dywanów. Nie zwijaj materiału bez wewnętrznego podparcia ani nie składaj go wcześniej wzdłuż lub w poprzek.
Najlepiej wybrać tubę z bezkwasowej tektury lub polietylenu o dużej gęstości. Zwykłe tuby kartonowe zawierają substancje kwaśne, które z czasem mogą niekorzystnie wpływać na tkaninę. Wałek osłoń folią poliestrową typu Mylar albo polietylenową, a następnie całkowicie owiń bezkwasową bibułą bez dodatku substancji alkalicznych lub uprzednio wypraną tkaniną bawełnianą. Folia stanowi tylko częściową barierę przed kwasowością tektury. Sama informacja „bezkwasowa” nie wystarcza: bibuła buforowana zawiera alkalia mogące uszkadzać wełnę, jedwab i niektóre barwniki.
Przed rozpoczęciem zwijania owiń wałek pasem bawełny, pozostawiając wolny odcinek do wsunięcia pod początkową krawędź dywanu. Taki pas pomaga płynnie wprowadzić materiał na wałek i utrzymać frędzle na miejscu. Rozłóż dywan na stole bez fałd i zagnieceń. Ustaw wałek równolegle do nitek osnowy albo wątku. Między kolejnymi warstwami dywanu układaj bezkwasową bibułę bez buforu alkalicznego lub uprzednio wypraną bawełnę.
Dywan z runem zwijaj tak, aby runo znalazło się na zewnątrz zwoju. Przygotowany do zwijania dywan powinien leżeć stroną z runem w dół. Prowadź zwijanie zgodnie z kierunkiem ułożenia runa, aby go nie zgniatać.
Duży dywan powinny zwijać co najmniej dwie osoby, aby utrzymywać równomierne naprężenie materiału. Gotowy duży zwój również powinny przenosić dwie osoby, podtrzymując go na obu końcach. Przy ciężkim dywanie wzmocnij tubę wsuniętą przez nią metalową rurą, inną niż aluminiowa, aby ograniczyć odkształcanie się tuby. Przy odkładaniu podeprzyj końce wałka tak, aby zwinięty dywan nie opierał się o półkę i nie dźwigał własnego ciężaru.
Na koniec osłoń zwój uprzednio wypraną tkaniną bawełnianą, która ochroni go przed kurzem. Zabezpiecz go przed rozwijaniem, wiążąc luźno białe bawełniane taśmy w kilku miejscach. Takie okrycie można okresowo prać i ponownie wykorzystywać. Jeśli przechowujesz obok siebie inne zwoje, pozostaw między nimi odstęp, aby tkaniny się nie stykały. Dołącz etykietę pozwalającą rozpoznać dywan bez rozwijania — przy ograniczonym dostępie ułatwi to jego odnalezienie.
Zdjęcie: Şahzadə; CC BY-SA 4.0; https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Antique_carpet_Kasimushak_obasi.JPG; https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/; Miniatura Wikimedia; bez dalszej edycji.
Kategorie: Artykuły